Niemand wil een slechte zoon of vader zijn


IMG_6719(Door Nelleke, DOEL-begeleider) Dat het hebben van goede relaties bijdraagt aan het gevoel van welzijn is geen nieuws. Het verbaast ook niemand dat het verstevigen van relaties de recidive-kans op criminaliteit verlaagt. Toch is het niet gemakkelijk om mensen hier goed in te begeleiden. Pijn over de eigen overtuiging :”ik ben geen goede zoon’, of ‘ik heb mijn kind in de steek gelaten’, daar loop je immers niet mee te koop.

Aan de DOEL-trajecten van Exodus nemen mensen van binnen of buiten Exodus deel, die zich ervan bewust zijn geworden dat een familierelatie pijn doet. Bijvoorbeeld doordat er geen contact meer is met kinderen, doordat er haat gevoeld wordt tegen één van de ouders, doordat je je het zwarte schaap voelt in het gezin van herkomst.

Nagy, de grondlegger van het contextueel werken, gaat er vanuit dat ieder mens de verbindingen met zijn gezin nodig heeft, en er een onzichtbare balans van geven en ontvangen wordt ervaren die van grote invloed is op het welzijn. In de DOELtraingen wordt deze balans zichtbaar gemaakt: een tekort door een drinkende vader die moeder en de kinderen sloeg, een verslaafde zoon die stal van zijn zus en moeder, een moeder die drugs smokkelde en daardoor jaren van het leven van haar kinderen miste. Een ‘scheve balans’, staat voor ervaren onrecht, en hier is eigenlijk heel moeilijk mee te leven. Het knaagt, maakt bitter, hard of onverschillig. Of geeft het gevoel dat het gerechtvaardigd Is om zelf ook onrechtvaardig te handelen, bijvoorbeeld door het gebruik van huiselijk geweld. In vaktaal heet dat “destructief recht”.

IMG_6733Het hoopvolle uitgangspunt in de DOEL-trainingen is dat ieder mens uiteindelijk wil bijdragen, wil geven aan zijn geliefden. En wil bouwen aan verbindingen: in vaktaal heet dat ‘het gebruik maken van constructief recht’. In de contextuele begeleiding van Exodus brengen we samen met de deelnemer de balans in kaart. We zoeken of een betere balans weer mogelijk is. We werken buiten, lopend in de duinen of andere natuur, want dat praat zoveel gemakkelijker. Het herstellen van de balans is een proces van veel nadenken, maar ook actie. Een brief schrijven aan ouders, een graf bezoeken of grenzen stellen, gesprekken over vroeger en nu zijn voorbeelden van dingen waarin we kunnen ondersteunen.

Soms is het zelf ervaren onrecht zo groot dat iemand (nog) niet in staat is om te geven. De winst van de contextuele DOEL begeleiding kan dan zijn dat er erkenning komt voor het zelf ervaren onrecht en dat iemand begrijpt dat hij zelf hierdoor vastloopt in zijn relaties. Een verwijzing naar een psycholoog om trauma’s te verwerken is dan op zijn plaats.
De contextuele DOEL-begeleiding draagt op het gebied van zingeving en relaties bij aan het ‘betekenisvol mNancyenszijn’.  En mensen die zich betekenisvol voelen, hebben veel te verliezen en zullen minder geneigd zijn dit in de waagschaal te stellen. Dat is waarom DOEL vaak zoveel bijdraagt aan het hersteltraject van onze deelnemers. Het voelt soms als magisch, maar eigenlijk is het heel simpel: erkenning, inzicht, balans en zingeving. Dus toch wel magisch misschien, maar tegelijkertijd gelukkig ook gewoon deel van de alledaagse werkelijkheid in het werk van Exodus.